Rookmelders redden levens

Met ingang van 1 juli 2022 zijn rookmelders verplicht in elke woning.

Bron: www.brandweer.nl

De meeste slachtoffers bij brand vallen door het inademen van rook. Als je slaapt, ruik je niets, je neus werkt niet. Alleen je gehoor werkt nog. Als je wasdroger kortsluiting maakt en brand veroorzaakt, word je van de rooklucht dus niet wakker. Doordat rook veel giftige gassen bevat, raak je snel in een diepe bewusteloosheid. Vaak al binnen enkele minuten. Rookmelders zijn van levensbelang, en niet alleen als je slaapt! Hoe sneller je een brand ontdekt, des te meer tijd en kans heb je om je huis veilig te verlaten.

Rookmelderverplichting

Sinds 2003 gold de rookmelderverplichting al voor nieuwbouwhuizen. Per 1 juli 2022 stelt de overheid, dat ook in bestaande woningen een rookmelder moet hangen op elke woonetage.

Wacht niet tot die datum, maar hang ze nu op. Rookmelders redden écht levens.

De beste plek voor je rookmelder

Hang ten minste rookmelders in de hal en op de overloop. Dit is meestal de vluchtroute als er brand uitbreekt. Nog beter is het om ook melders op te hangen in alle slaapkamers en de woonkamer. En wil je maximale beveiliging, hang dan melders op in alle ruimten waar brand kan ontstaan.

In ieder geval:

  • op elke verdieping tegen het plafond
  • minimaal 50 cm van een muur of hoek en niet op de tocht of bij mechanische ventilatie in de buurt
  • in de ruimte waar de slaapkamers op uit komen (vluchtroute)

Voor nog meer veiligheid:

  • in iedere slaapkamer
  • in de woonkamer of andere verblijfsruimte
  • in de ruimte waar de wasmachine en wasdroger staan (als dit niet de doucheruimte is)
  • in iedere ruimte waar elektrische apparaten worden opgeladen (telefoons, tablets, fietsen, hoverboards, …)

Plaats de rookmelder niet:

  • bij een ventilator of ventilatieopening
  • boven de verwarming
  • op tochtige plekken
  • in de stoom/damp van een kooktoestel of vaatwasser

Staat er in de badkamer apparatuur die brand kan veroorzaken (bijvoorbeeld een wasdroger), plaats dan een rookmelder in de gang of overloop aan het plafond op 50 cm afstand van de badkamerdeur en op 50 cm afstand van omliggende muren. Lukt dit niet, plaats dan een thermische melder in de badkamer.

Soorten rookmelders

Optische Rookmelder

De optische rookmelder werkt op basis van infrarood. In de rookmelder zit een lichtgevoelige cel. De infrarode lichtbundel wordt door de lichtgevoelige cel opgevangen. Als de lichtbundel van de rookmelder wordt verstoord, gaat die piepen. Rook is zo’n verstoring. Maar ook stof. Maak dus regelmatig de optische rookmelder schoon door er een stofzuiger op te zetten.

Van het aanbakken en aanbranden bij het koken gaat een optische rookmelder ook af. Voor de keuken kun je dan ook beter een thermische rookmelder nemen.

Thermische melder

Een thermische melder (ook wel hittemelder genoemd) werkt op basis van de temperatuur. De thermische melder gaat piepen als de temperatuur snel stijgt of bij een hoge temperatuur. Deze melder gaat dus niet af bij rook zoals een optische rookmelder doet. De meeste slachtoffers ontstaan door rook en niet door de brand zelf.

Rook ontstaat al bij een smeulende brand waar geen vlammen bij zijn. Een thermische melder gaat in die situatie niet op tijd af.

Gekoppelde melders

Wil je meerdere melders in huis ophangen? Zorg er dan voor dat de melders aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Dit kan gewoon draadloos. Als één melder in huis afgaat door rook, dan gaat het signaal af bij alle melders die gekoppeld zijn. Je wordt eerder gewaarschuwd. Als je boven ligt te slapen en beneden ontstaat brand, is het goed om dat te weten als de brand alleen nog maar beneden is. Je hebt zo dus een grotere overlevingskans.

Gekoppelde melders zijn ook handig als je die deelt met de buren. Zo kun je nog eerder een brand ontdekken en elkaar waarschuwen of helpen.

Voorbeelden van koppelbare melders zijn: Fire Angel Wi-Safe 2, EI, Nest, Honeywell, Smartwares, of melders van Toon (Eneco).

Melders voor doven en slechthorenden

Een rookmelder geeft normaal een luid alarm. Voor doven en slechthorenden kan het een angstig gevoel geven dat zij het gewone alarm waarschijnlijk niet zullen horen. Er is een rookmelder die speciaal ontworpen is voor doven en slechthorenden. Dit alarm is koppelbaar en bestaat uit twee onderdelen: een strobe die felle flitslichten geeft en een trilplaat die je onder je kussen kunt leggen en inschakelt in geval van nood. Zo ben jij altijd direct op de hoogte als er brand uitbreekt, ook als je slaapt.Dat kan niet bij alle type melders, maar wel bij alle Wi-Safe 2 melders, de WST-630 rookmelder, de WHT-630 hittemelder en de W2-CO-10X CO-melder. Het alarm voor doven en slechthorenden zal pas werken als deze draadloos is aangesloten op het rookmeldernetwerk. Met deze melders kun jij weer met een gerust hart wonen en slapen.

Lichtflitsen en trilplaat

De strobe hang je op of zet je neer en deze geeft felle flitslichten af. De flitsen zijn zowel overdag als ’s nachts goed te zien. De trilplaat kun je onder je kussen of matras leggen, door de beweging van dit apparaatje zal je snel wakker worden zodat jij op tijd de ruimte kunt verlaten.

Geluidsversterker

De hoge pieptoon van een rookmelder is niet door iedereen goed te horen. Daarom is er ook een draadloze versterker te koppelen aan de rookmelder die een lage frequentie alarm geeft tussen de 85dB en 520Hz.

Slimme melders

Inmiddels zijn er ook rookmelders in omloop die niet alleen een akoestische signaal geven. Die slimme rookmelders gaan een paar stappen verder. Zo kun je een een push- of e-mailbericht op je smartphone en tablet ontvangen waar in huis er rook, brand of extreme temperatuurstijging gemeten is.

Op elke verdieping kunnen een aantal slimme lampen een visueel alarm geven door te gaan knipperen, de rolluiken gaan open, en je elektrische apparaten in de buurt worden uitgeschakeld.

Er zijn ook slimme rookmelders die je bellen op je smartphone als er rook in huis wordt waargenomen.

Onderhoud en testen

Optische rookmelders maken gebruik van een lichtgevoelige cel, die de rook waarneemt. Als er rook bijkomt, wordt het licht verstoord en gaat het alarm af. Omdat je rookmelder ook afgaat als er veel stof bij de lichtbron komt, is het belangrijk om deze schoon te houden. Als er teveel stof ophoopt in de melder, kan hij niet meer goed functioneren. Maak de melder daarom regelmatig stofvrij met de stofzuiger of licht vochtig doekje, bijvoorbeeld wanneer je rookmelder test of de batterij vervangt.

Test maandelijks of de rookmelder nog werkt. In de meeste gevallen zit een testknop op de rookmelder. Het kan helpen om hiervoor een vast moment in te plannen, bijvoorbeeld telkens de eerste maandag van de maand.

De batterij van je rookmelder

De batterij gaat gemiddeld één jaar mee. Tip: plak een sticker op de melder met de datum wanneer de batterij weer aan vervanging toe is. Op die manier weet je precies wanneer de batterij voor het laatst is vervangen. Als de batterij bijna leeg is, hoor je elke minuut een piepsignaal. Je kunt ook een vaste datum nemen om altijd je batterij van je rookmelder te vervangen. Neem bijvoorbeeld de overgang van zomer- naar wintertijd. Dan verzet je de klokken en plaats je meteen een nieuwe batterij in je rookmelder. Overigens zijn er ook rookmelders te koop waarvan de batterij vijf of tien jaar meegaat.

Na 10 jaar vervangen

Een rookmelder heeft een levensduur van 10 jaar. Daarna is de betrouwbaarheid niet meer gegarandeerd. De datum staat op de rookmelder en/of de verpakking aangegeven. Lees ook goed de handleiding van de melder.

Veel gestelde vragen

Hoe zit het met handhaving van de rookmelderverplichting?

In de praktijk is het voor de gemeente moeilijk om te controleren of iedereen de rookmelders op elke woonetage heeft hangen. Bovendien; kopen en ophangen is één, maar wie ziet of jij de rookmelders ook goed onderhouden hebt en of er werkende batterijen in zaten op het moment van brand? Daarom wederom; hang ze niet op voor de minister of voor een verzekeraar, maar op de eerste plaats voor je eigen veiligheid en voor de mensen wiens leven je lief is.

Is de rookmelderverplichting van invloed op mijn verzekeringspremie?

Dit is iets waarover iedere verzekeraar zelf beslist. We verwachten echter dat de meeste verzekeraars deze verplichting niet van invloed laten zijn op de hoogte van de premie of op het uitkeren van een schadebedrag.

Waar moet ik op letten bij het kopen van een rookmelder?

Op de verpakking en op de rookmelder staat de levensduur. Het klinkt misschien gek, maar de rookdetectiecellen degenereren en dat maakt vervanging na 10 jaar noodzakelijk. Rookmelders met batterijen die je elk jaar moet vervangen, lijken goedkoop in aanschaf maar daar komt gemiddeld nog €20,- bij op (9 jaar x 1 of 2 nieuwe batterijen). Daar komt bij dat je er elk jaar aan moet denken om de batterijen tijdig te vervangen. Dat maakt ze minder aantrekkelijk en betrouwbaar en vaak ook duurder dan eerst gedacht. Wij adviseren daarom rookmelders te kopen met batterijen die 10 jaar meegaan. Wil je het helemaal goed doen, koop dan rookmelders die je onderling met elkaar kunt koppelen, zodat ze allemaal afgaan als de eerste begint te piepen bij brand. En dan zijn er nog rookmelders voor mensen die slecht horen.

Waar moeten de rookmelders hangen

Een woning die niet bij de bouw al voorzien is van rookmelders moet op elke woonverdieping minimaal 1 rookmelder hebben hangen. Ons advies is om zowel de vluchtroute als de ruimten waarin je slaapt te voorzien van een rookmelder. Hang de rookmelder aan het plafond – want rook stijgt op – en minstens vijftig centimeter vanaf de muur of een hoek.

Hoe moet ik de rookmelders onderhouden?

Haal maandelijks de stofzuiger even langs de rookmelders. Dan blijven ze zo veel mogelijk stofvrij. Als te veel stof zich ophoopt in een melder, functioneert die niet goed meer (en kan hierdoor afgaan terwijl er geen brand is). Test de rookmelders iedere maand door de testknop in te drukken. Wacht met het vervangen van een batterij niet tot deze helemaal leeg is, maar vervang ‘m op een vaste dag in het jaar. Beter nog schaf rookmelders aan met batterijen die 10 jaar meegaan.